Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilenkaynak olarak ekleyin
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Kazma Dağı’ndaki yeraltı nükleer tesisine yönelik olası bir saldırı tehdidi, Washington ile Tahran arasındaki gerilimi yeniden yükseltti. İran, ABD’nin nükleer tesislerine yönelik herhangi bir operasyonu “savaşın genişlemesi” olarak değerlendireceğini açıklarken, uzmanlar yüzlerce metre derinliğe inşa edilen tesisin olası bir saldırı için zorlu bir hedef olduğunu belirtiyor.
TRUMP: “ÇOK YAKINDA SALDIRMAMIZ ÇOK MUHTEMEL”
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın orta kesimlerinde bulunan ve nükleer faaliyetlerle bağlantılı olduğu iddia edilen Kazma Dağı’ndaki tesise yönelik açıklamalarda bulundu.
Trump, 21 Temmuz’da yaptığı açıklamada, “O bölgeye çok yakında saldırmamız çok muhtemel. Ve bu konuda yapabilecekleri kesinlikle hiçbir şey yok” ifadelerini kullendi.
Trump’ın açıklamaları sonrası İran’dan sert tepki geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Hatemul Enbiya Karargahı tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin İran’ın nükleer ve diğer hassas tesislerine yönelik herhangi bir saldırısının “savaşın genişlemesi” anlamına geleceği belirtildi.
Açıklamada, “Böyle bir saldırı durumunda ABD’nin yanı sıra müttefiklerinin ve destekçilerinin tüm varlıkları, İran’ın güçlü bir saldırısının hedefi haline gelecektir” ifadelerine yer verildi.
KAZMA DAĞI’NDAKİ GİZLİ TESİSİN ÖZELLİKLERİ
İran’da “Kuh-e Kolang Gaz La” olarak bilinen Kazma Dağı, daha önce ABD ve İsrail tarafından hedef alınan Natanz Nükleer Tesisi’nin yaklaşık 1,6-2 kilometre güneyinde bulunuyor.
Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü’ne (ISIS) göre tesis, dağın en az 100 metre altında yer alıyor. “Kolang” kelimesinin “kazma” veya “çapa” anlamına gelmesi nedeniyle bölge “Kazma Dağı” olarak anılıyor.
İran, tesisin inşasına 2020 yılında başladı. Tahran yönetimi o dönemde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA), tesisin gelecekte nükleer yakıt üretiminde kullanılan santrifüjlerin montajında kullanılacağını bildirdi.
Ancak tesis büyük ölçüde gizliliğini koruyor. Kamuoyuna açık bir plan bulunmazken, uzmanlar tesis hakkındaki bilgilerin büyük bölümünü uydu görüntülerini analiz ederek elde ediyor.
ISIS’in raporlarına göre uydu görüntülerinde tesis çevresinde çok sayıda tünel kompleksi, geniş güvenlik önlemleri ve hava saldırılarına karşı güçlendirilmiş beton girişler bulunuyor.
Uzmanlar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından tesisin bazı girişlerinde güçlendirme çalışmaları yapıldığını, doğu tünel girişlerinden ikisinin araç erişimini zorlaştırmak amacıyla kısmen toprakla doldurulduğunu belirtiyor.
İRAN URANYUM STOKLARINI BURAYA MI TAŞIDI?
İsrail istihbaratının, İran’ın Haziran 2025’teki saldırıların ardından zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir bölümünü ve gelişmiş santrifüjlerini Kazma Dağı’na taşıdığına inandığı öne sürüldü.
CNN International’a konuşan İsrailli bir kaynağa göre, Tahran’ın nükleer kapasitesinin önemli unsurlarını daha korunaklı hale getirmek için bu tesisi kullanmaya başladığı değerlendiriliyor.
12 gün süren savaş sırasında İsrail, İran’ın Natanz, İsfahan ve Fordow’daki üç önemli nükleer tesisini hedef almış, nükleer araştırma alanında çalışan çok sayıda üst düzey bilim insanı öldürülmüştü.
ABD ise savaşın son aşamasında çatışmaya dahil olarak aynı tesisleri daha güçlü bombalarla vurmuştu. Trump saldırıların ardından İran’ın nükleer kapasitesinin “ortadan kaldırıldığını” savunmuştu.
Ancak ABD ve İsrail’in Kazma Dağı tesisine herhangi bir saldırı düzenlemediği belirtilirken, daha sonra yapılan değerlendirmelerde İran’ın nükleer programının tamamen yok olmadığı, bazı unsurlarının varlığını sürdürdüğü ifade edilmişti.
ABD ve İsrail’in temel hedeflerinden birinin ise İran’ın yaklaşık 454 kilogram seviyesine ulaştığı belirtilen yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu ortadan kaldırmak veya kontrol altına almak olduğu aktarılıyor.
İRAN: “İDDİALAR ASILSIZ”
İran yönetimi ise Kazma Dağı’nda nükleer silah faaliyetleri yürütüldüğü yönündeki iddiaları reddediyor.
Temmuz ayının başlarında Tahran’daki üst düzey bir güvenlik kaynağı CNN’e yaptığı açıklamada, Kazma Dağı’nda nükleer faaliyet bulunduğu iddialarının “asılsız” olduğunu söyledi.
İran, nükleer programının yalnızca barışçıl amaçlarla yürütüldüğünü ve enerji ihtiyacını karşılamak için kullanıldığını savunuyor.
